Jak obliczyć spalanie auta: metoda od pełnego do pełnego
Komputer pokładowy podaje szacunek. Rzeczywiste spalanie policzysz z dwóch rzeczy, które i tak masz: z licznika i z paragonu za paliwo. Wystarczy robić to we właściwej kolejności.
Metoda w trzech krokach
- Zatankuj do pełna i zapisz stan licznika. To jest punkt startowy — z tego tankowania jeszcze niczego nie liczysz.
- Jeździsz normalnie — aż do następnego tankowania.
- Znowu zatankuj do pełna i zapisz licznik oraz litry. Tyle, ile weszło do baku, to dokładnie tyle, ile spaliło auto od poprzedniego pełnego baku.
Przykład: od poprzedniego pełnego baku przejechano 610 km, a do pełna weszło 42,5 litra. Spalanie to 42,5 ÷ 610 × 100 = 6,97 l/100 km.
Co znaczy „do pełna”
Do pierwszego odbicia pistoletu — bez dolewania „pod korek”. Chodzi o to, żeby za każdym razem bak był napełniony tak samo. Jeśli możesz, tankuj na tej samej stacji, najlepiej przy tym samym dystrybutorze.
Tankowanie częściowe: nie licz, tylko przenieś litry
Gdy dolewasz tylko trochę paliwa, bak nie jest pełny ani przed, ani po tankowaniu — z samego takiego tankowania spalania policzyć się nie da. Wynik bywa absurdalny: 5 litrów dolanych po 200 km dałoby 2,5 l/100 km — a następny pełny bak pokazałby auto, które nagle pali za dwa.
Rozwiązanie: litry z tankowania częściowego doliczasz do najbliższego pełnego baku, a dystans liczysz od ostatniego pełnego baku.
| Tankowanie | Licznik | Litry | Spalanie |
|---|---|---|---|
| Do pełna | 10 000 km | — | punkt startowy |
| Częściowe | 10 300 km | 20,0 | nie liczymy — litry idą dalej |
| Do pełna | 10 650 km | 25,0 | (20 + 25) ÷ 650 × 100 = 6,92 |
Średnie spalanie: suma przez sumę, nie średnia z wyników
To błąd, który popełnia większość arkuszy kalkulacyjnych. Weźmy dwa odcinki: 100 km na 10 litrach (10 l/100 km) i 600 km na 42 litrach (7 l/100 km). Średnia z tych dwóch wyników to 8,5 l/100 km — ale auto naprawdę spaliło 52 litry na 700 km, czyli 7,43 l/100 km.
Średnia z wyników daje krótkiemu odcinkowi taką samą wagę jak długiemu, a krótkie odcinki są najmniej dokładne: pistolet odbije litr wcześniej albo później i wynik skacze. Dlatego średnią zawsze licz jako wszystkie litry podzielone przez wszystkie kilometry.
Po co znać pojemność baku
Nie do wzoru na spalanie — pojemność mówi, ile bak mieści, a nie ile w nim było. Przydaje się do dwóch innych rzeczy:
- Zasięg na pełnym baku: pojemność ÷ spalanie × 100. Bak 50 l przy 7 l/100 km to około 714 km.
- Wyłapywanie literówek: jeśli wpisujesz 599 litrów zamiast 59,9, a bak ma 55, od razu widać, że coś jest nie tak.
Najczęstsze błędy
- Literówka w stanie licznika psuje dwa wyniki — ten odczyt jest końcem jednego odcinka i początkiem następnego.
- Liczenie spalania z pierwszego tankowania. Pierwszy pełny bak to tylko punkt startowy.
- Traktowanie dolewki jak pełnego baku. Jedno takie tankowanie zawyża jeden wynik i zaniża następny.
Jak to prowadzić bez arkusza
W Portfolio Tracker w zakładce Pojazd zapisujesz tankowanie: stan licznika, litry i koszt. Przełącznik DO PEŁNA / CZĘŚCIOWE mówi aplikacji, czy przenieść litry dalej. Średnie spalanie liczy się jako suma przez sumę, a po podaniu pojemności baku widzisz zasięg i ostrzeżenie przy tankowaniu, które nie zmieściłoby się w baku. Koszt paliwa trafia automatycznie do wydatków miesiąca, obok kosztu na kilometr.
Materiał edukacyjny. Wszystkie liczby w przykładach są poglądowe.